THE DEMOGRAPHIC CRISIS IN GREECE














12 Δεκεμβρίου 2019


ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Συνέδριο για τη δημογραφική κρίση στην Ελλάδα
11-12 Δεκεμβρίου 2019Grand Hyatt Athens
Το συνέδριο τελεί Υπό την Αιγίδα της ΑΕ του Προέδρου της Δημοκρατίας κυρίου Προκοπίου Παυλοπούλου


Γεώργιος ΣταμάτηςΓενικός Γραμματέας Κοινωνικής Αλληλεγγύης & Καταπολέμησης της Φτώχειας, Υπουργείο Εργασίας 
και Κοινωνικών Υποθέσεων
Στην αλλαγή των μοντέλων οικογένειας, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη, αναφέρθηκε ιδιαίτερα ο Γενικός Γραμματέας Κοινωνικής Αλληλεγγύης & Καταπολέμησης της Φτώχειας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων Γεώργιος Σταμάτης από το βήμα του συνεδρίου του Economist για τη δημογραφική κρίση που πραγματοποιείται σε συνεργασία με τη HOPEgenesisΈφερε ως παραδείγματα την αύξηση της ηλικίας τεκνοποίησης, τη μεγάλη αύξηση των μονογονεϊκών οικογενειών, την αύξηση των διαζυγίων, την πολύ μεγαλύτερη επένδυση των γονιών στη μόρφωση του παιδιού κ.λπ. Τόνισε ότι το δημογραφικό πρόβλημα προϋπήχε της κρίσης, αναφέροντας χαρακτηριστικά την υποχώρηση της επιθυμίας για τεκνοποίηση την «περίοδο της ευμάρειας». Το δημογραφικό πρόβλημα πρέπει να το δούμε ως εθνικό θέμα, υπογράμμισε, και μάλιστα με ορίζοντα 20ετίας και όχι ενός δύο ετών. Έδωσε έμφαση στην ανάγκη να μειωθεί η ηλικία τεκνοποίησης και να ανασχεθεί το brain drain, εν σχέσει με το οποίο έκανε αναφορά στο πρόσφατα ανακοινωθέν πιλοτικό πρόγραμμα του υπουργείου Εργασίας.     


Λόης Λαμπριανίδης, καθηγητής στο τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας
Το brain drain θα μπορούσε να έχει και θετικές συνέπειες, επεσήμανε ο καθηγητής στο τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Λόης Λαμπριανίδης, στον βαθμό που αυτοί που θα επιστρέψουν στη χώρα θα είναι εφοδιασμένοι με πολύτιμες εργασιακές –και όχι μόνο– εμπειρίες. Εκτίμησε ότι το φαινόμενο προϋπήρχε της κρίσης και δεν οφείλεται μόνο σε οικονομικούς λόγους. Άλλες αιτίες που έχουν συμβάλει στο brain drain είναι η αναντιστοιχία προσφοράς και ζήτησης επιστημονικού δυναμικού στη χώρα μας (καθώς η οικονομία δεν παράγει αντίστοιχες θέσεις εργασίας), η «χαλάρωση» των συνόρων, η μείωση των αποστάσεων, η ελευθερία εγκατάστασης εντός της Ε.Ε. αλλά και η σχετική «μόδα» που καλλιεργήθηκε. Τόνισε ότι οι άνθρωποι που έφυγαν δεν είναι μια αδιαφοροποίητη μάζα, υπάρχουν μεγάλες διαφορές στο εσωτερικό αυτής της ομάδας. Εκτίμησε ότι η πολιτική παροχής κινήτρων για την επιστροφή έχει περιορισμένα αποτελέσματα, ενώ πολύ πιο σημαντικό είναι να αλλάξουν οι δομικές συνθήκες που τους οδήγησαν να φύγουν. Τέλος, ο κ. Λαμπριανίδης έδωσε έμφαση στην ανάγκη αλλαγής του αναπτυξιακού προτύπου της οικονομίας, μέσω της προώθησης της οικονομίας της γνώσης.


Κωνσταντίνος Κυρανάκηςβουλευτής Νέας Δημοκρατίας και συνιδρυτής του Brain Gain
«Κάθε χρόνο χάνουμε μία πόλη», είπε χαρακτηριστικά από το βήμα του συνεδρίου ο βουλευτής Νέας Δημοκρατίας και συνιδρυτής του Brain Gain Κωνσταντίνος Κυρανάκης, αναφερόμενος στις συνέπειες του δημογραφικού προβλήματος στη χώρα μας. Εκτίμησε ότι τώρα υπάρχει μεγαλύτερη αισιοδοξία στη χώρα και αναφέρθηκε στην πολιτική της νέας κυβέρνησης όσον αφορά την υποστήριξη των γεννήσεων. Έφερε ως παραδείγματα για το τελευταίο την αύξηση του αφορολόγητου για οικογένειες με παιδιά, το εφάπαξ επίδομα 2.000 ευρώ για κάθε παιδί που γεννιέται, από 1-1-2020, τον μειωμένο ΦΠΑ για βρεφικά είδη και τη δέσμευση να μη μείνει κανένα παιδί εκτός παιδικού σταθμού. Εκτίμησε, επίσης, ότι αυτό που έδιωξε από τη χώρα τη γενιά του brain drain είναι η έλλειψη αξιοκρατίας. Έριξε ιδιαίτερο βάρος στην ανάγκη να μειωθούν οι εργοδοτικές εισφορές, ώστε να μπορέσουν οι επιχειρήσεις να προσλάβουν υψηλού επιπέδου στελέχη.


Παναγιώτα Μητροκώστα, εντεταλμένη περιφερειακή σύμβουλος, Περιφέρεια Ηπείρου
Στις προεκτάσεις του δημογραφικού ζητήματος σε επίπεδο περιφερειών εστίασε η εντεταλμένη περιφερειακή σύμβουλος της Περιφέρειας Ηπείρου Παναγιώτα Μητροκώστα, τονίζοντας την ανάγκη συνεργασίας κεντρικής εξουσίας, τοπικής αυτοδιοίκησης και όλων των σχετικών φορέων. Αναφέρθηκε, δίνοντας παραδείγματα από την περιφέρεια Ηπείρου, σε μέτρα πολιτικής που μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση του δημογραφικού, όπως προγράμματα μετεκπαίδευσης και κατάρτισης, ώστε να έχουν κίνητρο οι άνθρωποι να μείνουν στον τόπο τους και να δημιουργήσουν οικογένεια, στροφή στην παραγωγή, ενασχόληση με τον πρωτογενή τομέα, αξιοποίηση συγκριτικών πλεονεκτημάτων, προώθηση της εξωστρέφειας για τους παραγωγούς, υποστήριξη των γυναικών, περισσότερες κοινωνικές δομές κ.ά. 



Στέφανος Χανδακάς, γυναικολόγος, ιδρυτής και πρόεδρος της HOPEgenesis
«Το 2050 θα είμαστε, με έναν ήπιο υπολογισμό, γύρω στα 8,2 εκατομμύρια Έλληνες», σημείωσε ο γυναικολόγος, ιδρυτής και πρόεδρος της HOPEgenesis Στέφανος Χανδακάς, τονίζοντας ότι ως χώρα έχουμε, με βάση τα διεθνή δεδομένα, μόλις 6 με 9 χρόνια για να ανατρέψουμε αυτήν την εξέλιξη. Εκτίμησε ότι μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει κάποια ολοκληρωμένη, διαχρονική, υπερκομματική πρόταση με μακρύ ορίζοντα. Αναφέρθηκε στο έργο της HOPE Genesis όσον αφορά την υποστήριξη των γεννήσεων σε ακριτικές και νησιωτικές περιοχές, με δυσχερή πρόσβαση σε δομές υγείας, με στόχο να δημιουργηθούν συνθήκες ασφάλειας στις γυναίκες αυτών των περιοχών ώστε να μπορούν να κάνουν παιδιά. Έφερε παραδείγματα της αποτελεσματικότητας αυτών των πρωτοβουλιών, μεταξύ άλλων, από τους Φούρνους Ικαρίας. Παρόλα αυτά, επεσήμανε, το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τέτοιου είδους περιοχές αλλά όλη την Ελλάδα και εκτίμησε ότι στο κέντρο του προβλήματος βρίσκεται η ελλιπής στήριξη της γυναίκας και της μητρότητας. Τόνισε ότι η Ελλάδα υπολείπεται όχι μόνο σε κεντρικό επίπεδο αλλά και σε ό,τι αφορά τον ιδιωτικό τομέα στην υποστήριξη της ηλικίας από 0-16 μηνών. Χρειάζονται γενναίες παρεμβάσεις, χρειάζεται υποστήριξη από το πρώτο παιδί, καθώς και στοχευμένες επιδοματικές πολιτικές υπογράμμισε. Αξιολόγησε θετικά την υποστήριξη του τοκετού από την παρούσα κυβέρνηση, τονίζοντας ότι χρειάζονται και άλλα μέτρα καθώς και σαφέστερος σχεδιασμός. Χρησιμοποίησε ως παράδειγμα τη Γαλλία, η οποία, από τη δεκαετία του ’70, με την ίδρυση υπουργείου Οικογένειας, κατάφερε να αναστρέψει τη δική της δημογραφική κρίση, από το 1,3 παιδιά έφτασε στα 1,9. Τέλος, τόνισε την ανάγκη συνεργασίας κεντρικής κυβέρνησης, τοπικής αυτοδιοίκησης, ενόπλων δυνάμεων, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και ακαδημαϊκής κοινότητας, ώστε να αποκτήσει η χώρα δημογραφική πολιτική.


Νικόλαος Φ. Βλάχος, Καθηγητής πρώτης βαθμίδας μαιευτικής, γυναικολογίας & υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, 
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Στη συμβολή που μπορεί να έχει η ιατρική επιστήμη στην αντιμετώπιση του δημογραφικού ζητήματος αναφέρθηκε από το βήμα του συνεδρίου ο καθηγητής πρώτης βαθμίδας μαιευτικής, γυναικολογίας & υποβοηθούμενης αναπαραγωγής του 
Εθνικού και Καποδιστριακού ΠανεπιστημίουΑθηνών Νικόλαος ΒλάχοςΜίλησε για τον ρόλο της ιατρικής όσον αφορά την εκπαίδευση του πληθυσμού και εστίασε στην προστασία και διατήρηση της γονιμότητας καθώς και στη θεραπεία προβλημάτων που σχετίζονται με τη γονιμότητα. Σημείωσε ότι η πιθανότητα μιας γυναίκας να κάνει παιδί μειώνεται κατά 20% από τα 26 στα 30 χρόνια και ακόμα περισσότερο στη συνέχεια. Στο πλαίσιο της προφύλαξης της γονιμότητας, αναφέρθηκε στον ρόλο της ενημέρωσης, στην καταπολέμηση των σεξουαλικά μεταδιδόμενων προβλημάτων και στο ασφαλές σεξ. Έκανε επίσης ιδιαίτερη αναφορά στις γυναίκες με καρκίνο, στην τεχνολογία της κατάψυξης ωαρίων, στα ηθικά ζητήματα που αυτή εγείρει, καθώς και στη βελτίωση των ποσοστών επιτυχίας στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή λόγω της διαρκούς εξέλιξης της τεχνολογίας.



Νότης Μηταράκης, υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων αρμόδιος για θέματα Κοινωνικής Ασφάλισης
«Το ευτυχές είναι ότι ζούμε περισσότερο. Το δυστυχές είναι ότι γεννάμε λιγότερο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων αρμόδιος για θέματα Κοινωνικής Ασφάλισης Νότης Μηταράκης, τονίζοντας ότι το 2018 στην Ελλάδα καταγράφηκαν μόλις 86.500 γεννήσεις.

Αναφερόμενος στις επιπτώσεις του δημογραφικού ζητήματος στο -αναδιανεμητικό στην Ελλάδα- σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, ο κ. Μηταράκης τόνισε ότι χρειάζονται 4 εργαζόμενοι ανά συνταξιούχο, ωστόσο, υπάρχουν μόλις 1,64 εργαζόμενοι ανά συνταξιούχο. Μάλιστα, για το 2070 η πρόβλεψη είναι ακόμη χαμηλότερα, στους 1,25 εργαζόμενους ανά συνταξιούχο.

Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Μηταράκης υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση, προκειμένου να στηρίξει με κίνητρα το ασφαλιστικό σύστημα, μειώνει τις εισφορές για θέσεις πλήρους απασχόλησης. Επιπλέον, προωθεί τη «σύζευξη της αναδιανεμητικής με την κεφαλαιοποιητική πολιτική», με στόχο να μετριαστεί το προφίλ κινδύνου του ελληνικού ασφαλιστικού συστήματος. «Τα αναδιανεμητικά συστήματα δεν μπορούν να σηκώσουν αποτελεσματικά το βάρος του δημογραφικού», διαπίστωσε ο κ. Μηταράκης, προκρίνοντας την ανάγκη ενός συστήματος τριών πυλώνων: δημόσιος/αναδιανεμητικός – επικουρικός/κεφαλαιοποιητικός (από το 2021) – ιδιωτικός (με φορολογικά κίνητρα για την αύξηση της συμμετοχής του).

Ο ίδιος καθησύχασε αναφορικά με τις επιπτώσεις στην ηλικία συνταξιοδότησης, τονίζοντας ότι αυτή θα βρίσκεται ελαφρώς πιο ψηλά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο το 2030. Σε κάθε περίπτωση, διαμήνυσε την πρόθεση της κυβέρνησης «να καταπολεμήσει τον ηλικιακό ρατσισμό», προσφέροντας τη δυνατότητα στους εν δυνάμει συνταξιούχους να παραμένουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στην εργασία.


Αλέξανδρος Σαρρηγεωργίου, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ομίλου της Eurolife ERB Ασφαλιστικής
«Οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες στην Ελλάδα είναι έτοιμες να αναλάβουν τον ρόλο που έχουν και άλλες ιδιωτικές εταιρείες στην Ευρώπη και τον κόσμο», διεμήνυσε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ομίλου της Eurolife ERB Ασφαλιστικής Αλέξανδρος Σαρρηγεωργίου, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η ιδιωτική ασφάλιση έχει να παίξει ρόλο και στον δεύτερο (επικουρικό) και στον τρίτο (ιδιωτικό) πυλώνα της κοινωνικής ασφάλισης.

Περιγράφοντας τις αρνητικές εξελίξεις στο ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα, υπό την επισήμανση ότι επηρεάζεται ευθέως και δυσμενώς από την ανατροπή στο δημογραφικό, ο κ. Σαρρηγεωργίου επεσήμανε ότι τα ποσοστά αναπλήρωσης των συντάξεων, από το 100% βρίσκονται σήμερα στο 70%. Μίλησε επίσης για ασφαλιστικά ταμεία με ιδιαίτερα υψηλό κόστος διαχείρισης και χωρίς ιδιαίτερα αποδοτική πολιτική επενδύσεων. Στάθηκε δε στο περιβάλλον των χαμηλών επιτοκίων, το οποίο επιδεινώνει τη θέση των ταμείων.

Επιπλέον, ο κ. Σαρρηγεωργίου υπογράμμισε το χαμηλό επίπεδο αποταμίευσης στην Ελλάδα, το οποίο ανέρχεται μόλις στο 0,8% του ΑΕΠ: «ουσιαστικά, έχουμε μισθούς 3 ημερών την ώρα που ετοιμαζόμαστε να βγούμε στη σύνταξη». Ο ίδιος διασκέδασε την όποια ανησυχία συνοδεύει την αξιοπιστία του ιδιωτικού τομέα ασφάλισης, τονίζοντας ότι «τα όποια ατυχήματα» έχουν σημειωθεί στο παρελθόν οφείλονται σε πλημμελή εποπτεία από την πλευρά του κράτους. Αναφερόμενος στους κανόνες που συνοδεύουν πλέον τη λειτουργία της αγοράς ιδιωτικής ασφάλισης στην Ελλάδα, εξέφρασε την άποψη ότι οι κανόνες αυτοί θα έπρεπε να ισχύουν αντίστοιχα και για τον πρώτο πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος, τον κρατικό.


Μιλτιάδης Νεκτάριος, καθηγητής Πανεπιστημίου Πειραιώς και πρόεδρος του Ινστιτούτου για τα Οικονομικά της Γήρανσης
Η Ελλάδα γηράσκει, έχει το μεγαλύτερο χρέος στον κόσμο ως ποσοστό του ΑΕΠ και πορεύεται με αναιμική οικονομική ανάπτυξη. Συμπέρασμα; «Να σοβαρευτούμε και να βρούμε τρόπους σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα». Την εκτίμηση αυτή διατύπωσε από το βήμα του συνεδρίου ο καθηγητής Πανεπιστημίου Πειραιώς και πρόεδρος του Ινστιτούτου για τα Οικονομικά της Γήρανσης Μιλτιάδης Νεκτάριος, μιλώντας για «παντελή έλλειψη συνεργασίας» δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στην Ελλάδα, ιδίως στον τομέα της ασφάλισης και της υγείας: «Το 40% των συνολικών δαπανών υγείας πληρώνεται από την τσέπη των πολιτών, όταν το ποσοστό της μέσης επιβάρυνσης στον υπόλοιπο κόσμο είναι στο 10%».

Ο κ. Νεκτάριος τόνισε ότι η κοινωνική πολιτική απαιτεί πλεονάσματα, για τα οποία χρειάζεται ρυθμός ανάπτυξης άνω του 3% του ΑΕΠ από σήμερα μέχρι το 2030. Ωστόσο, «στην Ελλάδα αδυνατούμε να κάνουμε την παραμικρή αλλαγή, από τη συλλογή των σκουπιδιών μέχρι τον εκσυγχρονισμό των πανεπιστημίων». Τόνισε δε ότι η κοινωνική πολιτική που εφάρμοσε η Ελλάδα τις προηγούμενες δεκαετίες βασίστηκε στον υπερβολικό δανεισμό: «το ελληνικό κράτος δανείστηκε 250 δις από το 2000 έως το 2018 για να ενισχύσει τις συντάξεις». Σύμφωνα με τον κ. Νεκτάριο, μόνο με βαθιές εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις, στα πρότυπα των βέλτιστων διεθνών πρακτικών, θα είναι σε θέση η Ελλάδα να αποκτήσει την οικονομία και κατ’ επέκταση την κοινωνική προστασία που επιθυμεί.


Ευάγγελος Αποστολάκης, τέως υπουργός Εθνικής Άμυνας
«Η δημογραφική κρίση, σε συνδυασμό με την αλλαγή της σύστασης του πληθυσμού λόγω των αλλοδαπών που υποδέχεται η Ελλάδα, επηρεάζει αρνητικά την πλειοψηφία των επιμέρους συντελεστών ισχύος της χώρας», διαπίστωσε από το βήμα του συνεδρίου ο τέως υπουργός Εθνικής Άμυνας Ευάγγελος Αποστολάκης.

Υπογράμμισε εξάλλου ότι η επιδείνωση του περιβάλλοντος ασφαλείας της Ελλάδας «είναι γεγονός που δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις». Στο πλαίσιο αυτό, σημείωσε ότι είναι μονόδρομος «να συνεχιστεί η προσπάθεια για ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις, σε συνδυασμό με δραστήρια εξωτερική πολιτική και αμυντική διπλωματία για περαιτέρω ενίσχυση των συμμαχιών».

Σύμφωνα με τον κ. Αποστολάκη, η δημογραφική κρίση αποτελεί μείζονα πρόκληση ασφάλειας της Ελλάδας με διττό τρόπο: «Στην υπογεννητικότητα και τη μείωση του πληθυσμού των Ελλήνων προστίθεται η υπεργεννητικότητα χωρών της Ασίας και Αφρικής, που σε συνδυασμό με οικονομικοπολιτικά προβλήματα των εν λόγω χωρών έχουμε τη μεταναστευτική-προσφυγική πραγματικότητα την οποία βιώνουμε τα τελευταία χρόνια».

Ο ίδιος αναφέρθηκε και σε «μια άλλη παράμετρο του δημογραφικού, που σχετίζεται με την ασφάλεια και είναι η κατανομή του προβλήματος στις κοινωνικές ομάδες της χώρας - ενώ η υπογεννητικότητα των Χριστιανών Ελλήνων είναι χαμηλή, δεν ισχύει το ίδιο για τους Έλληνες Μουσουλμάνους του Έβρου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται».


Ιπποκράτης Δασκαλάκης, αντιστράτηγος ε.α. και δ/ντης μελετών Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ)
«Η δημογραφική κρίση, εδώ και χρόνια, και ίσως πριν γίνει αντιληπτή σε άλλους τομείς, είχε κτυπήσει απειλητικά την πόρτα των ενόπλων δυνάμεων. Οι πίνακες επανδρώσεως των μονάδων, την τελευταία δεκαπενταετία, παρουσιάζουν χαμηλά -ίσως και μη αποδεκτά- ποσοστά», επεσήμανε κατά την εισήγησή του ο αντιστράτηγος ε.α. και διευθυντής μελετών του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ) Ιπποκράτης Δασκαλάκης.

Όπως είπε, ενδεχομένως η δραστική μείωση του μεγέθους των ενόπλων δυνάμεων, η πρόσληψη «επαγγελματιών οπλιτών» και η εισαγωγή σύγχρονων οπλικών συστημάτων να αποτελούσαν τις βέλτιστες λύσεις, «εάν όμως τα οικονομικά μεγέθη το επέτρεπαν και η τουρκική αναθεωρητική και επεκτατική πολιτική έδειχνε σημάδια υποχώρησης και συμμόρφωσης με τις αρχές που διέπουν το διεθνές δίκαιο και την καλή γειτονία ‘συμμάχων’ - κρατών».

Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Δασκαλάκης τάχθηκε υπέρ παρεμβάσεων όπως η επαναφορά της θητείας στον Στρατό Ξηράς στους 12 μήνες, η στράτευση γυναικών για μικρότερο αρχικά χρονικό διάστημα από των ανδρών, η υποχρεωτική στράτευση όλων των νέων στην ηλικία των 19 ετών και η καλύτερη αξιοποίηση των εφέδρων.



Δόμνα Μιχαηλίδουυφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων αρμόδια για θέματα Πρόνοιας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης
Στον πραγραμματισμό της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος αναφέρθηκε η υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων αρμόδια για θέματα Πρόνοιας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Δόμνα Μιχαηλίδου κατά το κλείσιμο του συνεδρίου. Μίλησε για μέτρα οικονομικού χαρακτήρα (επίδομα 2.000 ευρώ για κάθε γέννα, μείωση του συντελεστή ΦΠΑ στα βρεφικά είδη, εισαγωγή έξτρα αφορολόγητου για κάθε παιδί 1.000 ευρώ, δεν θεωρείται πλέον τεκμήριο το αυτοκίνητο μεγάλου κυβισμού για τις πολύτεκενες οικογένειες κ.λπ.) αλλά και μέτρα ευρύτερου χαρακτήρα, όπως η πρόσβαση όλων των παιδιών σε βρεφονηπιακούς σταθμούς, μέτρο το οποίο χαρακτήρισε «αναπτυξιακό εργαλείο», καθώς, όπως ανέφερε, έρευνες έχουν δείξει ότι όσο πιο νωρίς εντάσσονται τα παιδιά σε παιδικούς σταθμούς τόσο περισσότερα είναι τα οφέλη για το «χτίσιμο» του ανθρώπινου κεφαλαίου μιας χώρας. Επίσης, έδωσε έμφαση στην πολιτική για την παραμονή της γυναίκας στην αγορά εργασίας, καθώς αυτό, μεταξύ άλλων, θα μειώσει την ανεργία των γυναικών και θα προσφέρει υψηλότερο εισόδημα στις οικογένειες. Η δημογραφική κρίση μπορεί να αντιστραφεί, εκτίμησε η κ. Μιχαηλίδου.



Όλγα Κεφαλογιάννη, βουλευτής και πρώην υπουργός Τουρισμού
Η κ. Κεφαλογιάννη ανέφερε συνοπτικά ορισμένες παραμέτρους του δημογραφικού ζητήματος (οικογενειακό εισόδημα, κόστος φροντίδας και ανατροφής του παιδιού, κοινωνικές παροχές, συνύπαρξη εργασιακού και οικογενειακού βίου, κοινωνική ασφάλιση, ισότητα ή μη πρόσβασης στην περίθαλψη, μεταναστευτικό-πολιτική ενσωμάτωσης των μεταναστών κ.λπ.). Πιο αναλυτικά, μίλησε για οικονομική πλευρά του δημογραφικού (έλλειψη νέων εργαζομένων, ανάγκη για ένα δίκαιο και σύγχρονο ασφαλιστικό σύστημα, brain drain-ο κύριος λόγος είναι η έλλειψη αξιοκρατίας), γεωπολιτική πλευρά (η χώρα γίνεται ευάλωτη, λιγότεροι στρατεύσιμοι) καθώς και την εθνική «υπαρξιακή» πλευρά του ζητήματος (λιγότεροι Έλληνες, μικρότερη αναπαραγωγή του πολιτιστικού μας πλούτου). Τόνισε την ανάγκη μιας διακομματικής, συνεκτικής πολιτικής για την αντιμετώπιση της δημογραφικής κρίσης, την ανάγκη ενημέρωσης και κινητοποίησης των πολιτών, καθώς και την ανάγκη συνεργασίας κράτους, επιστημονικού και επιχειρηματικού κόσμου, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, ενώ έθεσε και την περιφερειακή διάσταση του προβλήματος σε σχέση με τις ακριτικές και νησιωτικές περιοχές.


Στέφανος Χανδακάς, γυναικολόγος, ιδρυτής και πρόεδρος της HOPEgenesis
Ο κ. Χανδακάς έκανε αναφορά σε τρεις παραμέτρους του δημογραφικού ζητήματος, όσον αφορά το πού πρέπει να εστιαστούν οι λύσεις: μείωση γηγενούς πληθυσμού, φυγή επιστημονικού δυναμικού, μεταναστευτικό-προσφυγικό ζήτημα. Τόνισε ότι τα μνημόνια ανέτρεψαν και τα όποια μέτρα υποστήριξης των γεννήσεων υπήρχαν. Ο γυναικολόγος, ιδρυτής και πρόεδρος της HOPEgenesis μίλησε για ανάγκη διαφορετικής φορολογικής και ασφαλιστικής αντιμετώπισης των γεννήσεων, ενώ έκανε μνεία στον τρόπο με τον οποίο η Γαλλία αντιμετώπισε το δικό της δημογραφικό πρόβλημα. Τάχθηκε υπέρ του επιδόματος τοκετού, τονίζοντας ότι θέλει αξιολόγηση και συνέχιση ή τροποποίηση στην πορεία, αναλόγως των συμπερασμάτων από την αξιολόγηση αυτής της πολιτικής. Τέλος, τόνισε ότι μπορούμε να προσδοκούμε αποτελέσματα αν συνδυάσουμε τις πρωτοβουλίες μιας σειράς φορέων (κυβέρνηση, τοπική αυτοδιοίκηση, ένοπλες δυνάμεις, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών κ.λπ.) αλλά και την κρατική, ιδιωτική και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.

www.hazliseconomist.com

Founding sponsor: EUROLIFE ERB INSURANCE GROUP
Contributors: Hygeia GroupHanikian Law FirmGloa – Design & Marketing ServicesCaffe LAntico, Artecniko
IT sponsor: PobucaTelecommunications provider: WIND
Airline carrier: AegeanLogistics supplierDHLCommunication sponsor: Real NewsOnline communication sponsor: CNN GreeceSupporterHMI & Partners









12 Δεκεμβρίου 2019


ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Συνέδριο για τη δημογραφική κρίση στην Ελλάδα
11-12 Δεκεμβρίου 2019, Grand Hyatt Athens
Το συνέδριο τελεί Υπό την Αιγίδα της ΑΕ του Προέδρου της Δημοκρατίας κυρίου Προκοπίου Παυλοπούλου

John Andrews, Consultant Editor, The Economist
Η παλιότερη άποψη σύμφωνα με την οποία όσο μεγαλύτερος είναι ο πληθυσμός τόσο πιο δύσκολο είναι να τον ταΐσεις αποδείχθηκε λάθος, παρατήρησε από το βήμα του συνεδρίου ο consultant editor του Economist
John Andrews, τονίζοντας ότι σήμερα οι άνθρωποι είναι περισσότεροι από ποτέ και ζουν καλύτερα από ποτέ. Ωστόσο, υπογράμμισε την τάση της υπογεννητικότητας σε περιοχές όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου σήμερα γεννιούνται 1,59 παιδιά ανά γυναίκα. Ειδικά στην Ελλάδα -από 2,4- σήμερα γεννιούνται 1,35 παιδιά ανά γυναίκα.

«Αυτό σημαίνει ότι στην Ευρώπη χρειαζόμαστε περισσότερες συντάξεις άρα και περισσότερους φόρους για να τις πληρώνουμε. Επίσης, όλες οι ευρωπαϊκές κοινωνίες χρειάζονται περισσότερους μετανάστες, ένα θέμα που όμως είναι δύσκολο πολιτικά. Όσο για την Ελλάδα, είναι αντιμέτωπη επιπλέον με το brain drain», σημείωσε ο John Andrews, θέτοντας το πλαίσιο της συζήτησης για τις προκλήσεις που απορρέουν από το δημογραφικό ζήτημα.


Παναγιώτης Θεοδωρικάκος
, υπουργός Εσωτερικών
«Οι Έλληνες θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι είμαστε πολύ λίγοι», ανέφερε χαρακτηριστικά από το βήμα του συνεδρίου του Economist που διοργανώνεται
σε συνεργασία με τη HOPEgenesis ο υπουργός Εσωτερικών Παναγιώτης Θεοδωρικάκος, μιλώντας για την ανάγκη εθνικής στρατηγικής με προαπαιτούμενο τη συναίνεση. Στο πλαίσιο αυτό, στάθηκε στη νομοθέτηση χθες της ρύθμισης για τη διευκόλυνση της ψήφου των αποδήμων με την ευρεία κοινοβουλευτική πλειοψηφία των 288 ψήφων.

«Το πολιτικό σύστημα επέδειξε συναίνεση σε ένα θέμα που είναι πολύ σημαντικό για το δημογραφικό ζήτημα», σημείωσε ο κ. Θεοδωρικάκος, τονίζοντας ότι πλέον περισσότεροι από 400.000 νέοι που έφυγαν από τη χώρα τα χρόνια της κρίσης θα έχουν τη δυνατότητα να ψηφίζουν από τη χώρα στην οποία βρίσκονται. «Αν η Ελλάδα τους γύριζε την πλάτη, δεν θα επέστρεφαν ποτέ. Χθες λοιπόν η Ελλάδα έστειλε ένα μήνυμα. Έχουν λόγο, έχουν άποψη για αυτά που συμβαίνουν στη χώρα. Ισχυροποιούμε τους δεσμούς μαζί τους και ενισχύουμε τις πιθανότητες να επιστρέψουν στην πατρίδα τους», πρόσθεσε ο κ. Θεοδωρικάκος.

Ο ίδιος εξέφρασε την εκτίμηση ότι το δημογραφικό πρόβλημα «ασφαλώς συσχετίζεται με την οικονομική κατάσταση της μέσης ελληνικής οικογένειας αλλά όχι αποκλειστικά, δεδομένου ότι οι γεννήσεις στην Ελλάδα είχαν ήδη «φρενάρει» τη δεκαετία του 1990, όταν στη χώρα τουλάχιστον φαινομενικά δεν είχε ενσκήψει η οικονομική κρίση», και απέδωσε το φαινόμενο σε παράγοντες που άπτονται της κουλτούρας, του τρόπου ζωής, της σχέσης με την εκκλησία και της αντίληψης γύρω από τον θεσμό της οικογένειας.


Ιωάννης Βρούτσης
, υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων
Η δημιουργία πολλών και καλών νέων θέσεων εργασίας αποτελεί το βασικό συστατικό για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος, επεσήμανε ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων
Ιωάννης Βρούτσης, ο οποίος ενέταξε στο πλαίσιο αυτό την πρόσφατη ανακοίνωση, ως συμβολικού μέτρου, της επιδότησης μισθών 3.000 ευρώ για την επιστροφή στην Ελλάδα 500 νέων ηλικίας 28-40 ετών.

Ο ίδιος αναφέρθηκε σε πρωτοβουλίες της κυβέρνησης όπως η θεσμοθέτηση της χορήγησης 2.000 ευρώ για κάθε νεογέννητο, η αύξηση κατά 30.000 των voucher για βρεφονηπιακούς σταθμούς και η μείωση του ΦΠΑ για βρεφικά είδη.

Οι μεταναστευτικές εισροές δεν μπορούν και δεν πρέπει να θεωρηθούν λύση για το δημογραφικό πρόβλημα στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον κ. Βρούτση, ο οποίος συμπλήρωσε ότι η κυβέρνηση θα υποδέχεται τους πρόσφυγες και τα ασυνόδευτα παιδιά, όμως θα επιστρέφει τους μετανάστες στις χώρες τους.

Ο κ. Βρούτσης επεσήμανε ότι από το 2011 ο πληθυσμός της Ελλάδας συνεχώς μειώνεται και χαρακτήρισε το δημογραφικό βραδυφλεγή βόμβα στα θεμέλια του συστήματος κοινωνικής προστασίας. Ωστόσο, διευκρίνισε ότι τα δεδομένα που διαμορφώνει το δημογραφικό ζήτημα «έχουν ενσωματωθεί απολύτως» στη διαδικασία χάραξης πολιτικής, τόσο στην εργασία όσο και στην κοινωνική ασφάλιση.


Όλγα Κεφαλογιάννη, βουλευτής και πρώην υπουργός Τουρισμού
Στοιχεία τα οποία καταδεικνύουν το μέγεθος του δημογραφικού προβλήματος στην Ελλάδα παρέθεσε από το βήμα του συνεδρίου η βουλευτής και πρώην υπουργός Τουρισμού
Όλγα Κεφαλογιάννη. Με τα σημερινά δεδομένα, από 11,2 εκατ. το 2011, ο ελληνικός πληθυσμός προβλέπεται να μειωθεί στα 8,9 εκατ. έως το 2050 και στα 7,3 εκατ. μέχρι το 2080. Στην Ελλάδα καταγράφεται ένας από τους χαμηλότερους δείκτες γονιμότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: 1,3 παιδιά ανά γυναίκα, όταν απαιτούνται 2,1 παιδιά ανά γυναίκα προκειμένου να μην μειώνεται ο πληθυσμός.

Η υπογεννητικότητα μειώνει το κατά κεφαλήν εισόδημα και συνδέεται με τους χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, υπογράμμισε η κ. Κεφαλογιάννη, η οποία προέταξε την ανάγκη για πολιτικές στήριξης της οικογένειας, με οικονομικά και φορολογικά κίνητρα, καθώς και στήριξης των νεοφυών επιχειρήσεων, που είναι σε θέση να απορροφούν τους νέους και ιδιαίτερα τους καταρτισμένους. Επιπλέον, στάθηκε στη σημασία μιας στρατηγικής η οποία θα ενισχύει τη θέση της γυναίκας, «ο ρόλος της οποίας έγινε ακόμη πιο σύνθετος κατά τη διάρκεια της δεκαετούς κρίσης». Σημείωσε δε ότι οι εκάστοτε εθνικές πολιτικές θα πρέπει να έχουν συνέχεια.


Αθανάσιος Κυριαζής, καθηγητής, Τμήμα Στατιστικής και Ασφαλιστικής Επιστήμης, Πανεπιστήμιο Πειραιά
Τους παράγοντες που επηρεάζουν ένα ζευγάρι στην απόκτηση τέκνων παρέθεσε ο καθηγητής του τμήματος Στατιστικής και Ασφαλιστικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Πειραιά
Αθανάσιος Κυριαζής, αναφερόμενος στα ευρήματα έρευνας την οποία εκπόνησε το εν λόγω τμήμα σε συνεργασία με τη HOPEgenesis. Στο πλαίσιο αυτό, έκανε λόγο για ενδεχόμενα προβλήματα λόγω εργασιακών σχέσεων, δύσκολη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και απαγορευτικό συνολικό οικονομικό κόστος γέννησης τέκνου.

«Η ανάλυση των δεδομένων έδειξε μια έντονη διαφοροποίηση της στάσης του δείγματος ανάλογα με τον τόπο μόνιμης κατοικίας, όπου φαίνεται ότι δεν υπάρχουν γενικές λύσεις για όλες τις περιπτώσεις σε σχέση με το γηγενή πληθυσμό, αλλά θα ήταν προτιμότερο να σχεδιαστούν επιμέρους πολιτικές για τη βελτίωση του δείκτη γεννήσεων της Ελλάδος ανάλογα με το επίπεδο οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης των περιφερειών της χώρας» συμπέρανε  ο κ. Κυριαζής.

Για να επιτευχθεί η αναστροφή του κλίματος των πτωτικών τάσεων στη γονιμότητα του γηγενούς πληθυσμού, σύμφωνα με τον κ. Κυριαζή, σημαντική προϋπόθεση είναι η βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη της χώρας, σε μακροχρόνια βάση, ούτως ώστε να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών στις προοπτικές των ιδίων και των οικογενειών τους.

Στη συνέχεια, «πρέπει να εκπονηθεί μια εθνική πολιτική οικονομικής ενίσχυσης των οικογενειών για τις δαπάνες εγκυμοσύνης και κυρίως τοκετού, καθώς και των δαπανών για δημιουργία φύλαξης τέκνων εκτός του στενού και ευρύτερου οικογενειακού περιβάλλοντος». Σημειωτέον, το 86% των ενδιαφερομένων θα προχωρούσε άμεσα σε διαδικασία τεκνοποίησης, εφόσον καλύπτονταν οι προαναφερόμενες ιατρικές δαπάνες κύησης και τοκετού.


Θοδωρής Γεωργακόπουλος
, διευθυντής σύνταξης, DiaNEOsis
«Τα μέτρα στήριξης της οικογένειας είναι απαραίτητα, αλλά δεν είναι αρκετά», τόνισε o διευθυντής σύνταξης της DiaNEOsis
Θοδωρής Γεωργακόπουλος, συμπληρώνοντας ότι οι ανεπτυγμένες χώρες που αντιμετωπίζουν το πρόβλημα «εδώ και πολλά χρόνια» ακολουθούν ενεργητικές πολιτικές προσέλκυσης ανθρώπων από άλλες χώρες του κόσμου.

Ο κ. Γεωργακόπουλος παρέθεσε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία η μέση ηλικία στην Ελλάδα αναμένεται να ξεπεράσει τα 50 χρόνια μέχρι τα μέσα του αιώνα. Πάντοτε με βάση τα σημερινά δεδομένα, ο ενεργός πληθυσμός από 7 εκατ. σήμερα θα μειωθεί κάτω από τα 5 εκατ. μέσα στο ίδιο χρονικό διάστημα.

«Αυτοί που έρχονται είναι πολύ λιγότεροι από αυτούς που φεύγουν», τόνισε ο κ. Γεωργακόπουλος, σημειώνοντας ότι ναι μεν το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται, αλλά οι γεννήσεις κυμαίνονται σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Συγκεκριμένα, στην Ελλάδα καταγράφονται 1,5 παιδιά ανά γυναίκα. «Μέχρι σήμερα καμία χώρα που έχει πέσει κάτω από το 1,5 δεν έχει καταφέρει να επιστρέψει πάνω από αυτό», συμπλήρωσε ο κ. Γεωργακόπουλος, τονίζοντας ότι ευρύτερα στις πλούσιες ανεπτυγμένες χώρες γεννιούνται σήμερα λιγότερα παιδιά.


Χαράλαμπος Παπασωτηρίου, καθηγητής, Πάντειο Πανεπιστήμιο και πρόεδρος του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων
Τη συνειδητή και στοχευμένη πολιτική ενσωμάτωσης μεταναστών, ως μέρος της απάντησης στο δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας, προέκρινε o καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου και πρόεδρος του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων
Χαράλαμπος Παπασωτηρίου. Στο πλαίσιο αυτό, μίλησε για την ανάγκη ανάπτυξης αγγλόφωνων πανεπιστημίων που θα προσελκύσουν μετανάστες υψηλού εκπαιδευτικού επιπέδου στη χώρα, σημειώνοντας ότι μια αντίστοιχη στρατηγική έχει υιοθετήσει και η Κύπρος.

«Τα μεταναστευτικά ρεύματα της δεκαετίας του 1990, ως προϊόν μιας τυχαίας εξέλιξης, ευτυχώς ενσωματώθηκαν», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Παπασωτηρίου, τασσόμενος υπέρ μιας συστηματικής και οργανωμένης, σίγουρα όχι τυχαίας, μεταναστευτικής πολιτικής, στα πρότυπα των ΗΠΑ, οι οποίες μέσω του εκπαιδευτικού τους συστήματος έχουν καταφέρει να ενσωματώσουν μεταναστευτικές εισροές αποτελεσματικά για την κοινωνία τους. Με την πρόσβαση στην εθνική παιδεία, και με τους μεικτούς γάμους, διασφαλίζεται η εθνική συνείδηση στη διαδικασία ενσωμάτωσης, συμπλήρωσε ο κ. Παπασωτηρίου, διευκρινίζοντας ότι θα πρέπει να αποφεύγονται αντιλήψεις εθνικής καθαρότητας: «Έλληνας είναι αυτός που έχει ελληνική παιδεία και συνείδηση».


Βασίλειος Πέτρος Σπανάκης, βουλευτής Νέας Δημοκρατίας
«H κυβέρνηση επιβάλλεται να παρεμβαίνει περισσότερο στον οικογενειακό σχεδιασμό-προγραμματισμό, με θετικό πρόσημο», τόνισε ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας
Βασίλειος Σπανάκης και αναφέρθηκε σε μέτρα για τη στήριξη της οικογένειας που προωθεί η κυβέρνηση, όπως η αύξηση του αφορολόγητου για οικογένειες με παιδιά και η ενίσχυση της δωρεάν πρόσβασης στους παιδικούς σταθμούς, επισημαίνοντας ότι τα μέτρα αυτά δεν επαρκούν αλλά είναι μια καλή αρχή. Αναφέρθηκε περαιτέρω στην ανάγκη και άλλων κινήτρων, φορολογικών και εργασιακών, για την αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας. Μίλησε για «καθοριστικό ρόλο» της οικονομικής κρίσης στην επιδείνωση της υπογεννητικότητας. Τόνισε, τέλος, ότι η δημιουργία οικογένειας προϋποθέτει ασφάλεια σε όλα τα επίπεδα και ότι πρέπει να στηριχθεί η Ελληνίδα, ώστε να μπορεί να συνδυάσει προσωπική και επαγγελματική ζωή.


Βύρων Κοτζαμάνης
, καθηγητής τμ. Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης,
Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Στην εξέλιξη του δημογραφικού ζητήματος στην Ελλάδα κατά τις τελευταίες δεκαετίες αναφέρθηκε κατά την εισήγησή του ο καθηγητής τμ. Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
Βύρων Κοτζαμάνης, παραθέτοντας συγκεκριμένα στατιστικά στοιχεία. Τόνισε ότι το πρόβλημα ξεκινάει από πολύ παλαιότερα απ’ ό,τι πιστεύουμε, ήδη από τις γεννήσεις γυναικών που έφθασαν σε ηλικία τεκνοποίησης λίγο μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αναφέρθηκε σε παράγοντες όπως η ηλικία κατά την οποία τεκνοποιούν οι γυναίκες, που αυξάνεται τις τελευταίες δεκαετίες, και η εισερχόμενη μετανάστευση, για την οποία σημείωσε ότι δεν λύνει το πρόβλημα, καθώς οι αλλοδαποί προσαρμόζονται σταδιακά σε ό,τι ισχύει για τον εγχώριο πληθυσμό. Ανέφερε, επίσης, ότι το πρόβλημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσω της πολυτεκτνικής οικογένειας, καθώς χρειάζεται στήριξη από το 1ο παιδί. Έδωσε βάρος στην ανάγκη άρσης της ασυμβατότητας μεταξύ εργασιακού και κοινωνικού βίου και των έμφυλων διακρίσεων, παραμέτρους στις οποίες η χώρα μας βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις στην Ευρώπη, καθώς και στην ανάγκη διαμόρφωσης γενικότερων ευνοϊκών συνθηκών για το παιδί και την οικογένεια. Τα όποια μέτρα ληφθούν θα δώσουν αποτελέσματα σε βάθος χρόνου, υπογράμμισε ο κ. Κοτζαμάνης.



Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνάτιος
«Αντί το συγκεκριμένο θέμα –θέμα επιβίωσης ενός ολόκληρου λαού με τρισχιλιετή ιστορία– να βρίσκεται διαρκώς στο προσκήνιο και να συνενώνει κόμματα, κοινωνικούς φορείς και κυρίως ολόκληρο τον ελληνικό λαό, καταπνίγεται από συζητήσεις δευτερευούσης σημασίας», είπε χαρακτηριστικά κατά την έναρξη της ομιλίας του ο
Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος & Αλμυρού κ. Ιγνάτιος. Εκτίμησε ότι το δημογραφικό πρόβλημα δεν προκύπτει μόνο από οικονομικές και κοινωνικές αιτίες αλλά σχετίζεται και με βαθύτερες εκκρεμότητες και δυσλειτουργίες του αξιακού κώδικα ολόκληρης της ελληνικής κοινωνίας. Επεσήμανε ότι «πολλά νέα ζευγάρια έχουν όλη την καλή διάθεση για απόκτηση παιδιών, όταν όμως καταγράφονται οι οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες, οι χαμηλοί μισθοί, τα εξαντλητικά ωράρια, η μηδαμινή μισθολογική και εργασιακή κάλυψη της γονεϊκότητας και φουντώνουν όλοι οι φόβοι, η επιθυμία αυτή αναστέλλεται». Αναφέρθηκε στην πολύ θετική, όπως τη χαρακτήρισε, εμπειρία από την ενίσχυση του τρίτου τέκνου στη Θράκη εκ μέρους της εκκλησίας. Πρότεινε, τέλος, τη δημιουργία θεσμικού φορέα αντιμετώπισης του προβλήματος, με παρέμβαση στους χώρους όπου διαμορφώνεται και γαλουχείται η νέα γενιά.



Δήμητρα Παπαδοπούλου-Κλαμαρή, καθηγήτρια αστικού δικαίου, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Στη νομική πλευρά του δημογραφικού ζητήματος στην Ελλάδα εστίασε η καθηγήτρια αστικού δικαίου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου
Αθηνών Δήμητρα Παπαδοπούλου-Κλαμαρή, εκθέτοντας το πώς ρυθμίζει τις οικογενειακές σχέσεις στη χώρα μας το Αστικό και ειδικότερα το Οικογενειακό Δίκαιο. Επεσήμανε ότι το Οικογενειακό Δίκαιο, ενώ φαίνεται ουδέτερο, έχει συμβάλει στην αύξηση των γεννήσεων με δύο τρόπους, με τη βελτίωση της θέσης των εκτός γάμου παιδιών (από το 1983 υπάρχει πλήρης εξίσωση της θέσης τους με εκείνη των εντός γάμου παιδιών) και με τη δημιουργία νομοθετικού πλαισίου για τη διενέργεια της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, της τεχνητής γονιμοποίησης, ως προς την οποία χαρακτήρισε το ισχύον νομικό πλαίσιο στη χώρα μας «ιδιαίτερα ευνοϊκό και φιλελεύθερο». Περαιτέρω αναφέρθηκε σε ιδιαίτερες περιπτώσεις, όπως το καθεστώς για τις παρένθετες μητέρες  Τέλος, υπογράμμισε τη συνεισφορά άλλων κλάδων δικαίου, όπως του Εργατικού και Δημόσιου Δικαίου, όσον αφορά τη διευκόλυνση της απόφασης των νέων ζευγαριών να κάνουν παιδιά, φέρνοντας ως παραδείγματα την εξίσωση της άδειας τοκετού, λοχείας και ανατροφής σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα καθώς και την υποστήριξη  των τρίτεκνων οικογενειών.


Μαρία Συρεγγέλα, γενική γραμματέας Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων
«Από τη μια μεριά, οι περισσότερες θέσεις εργασίας δεν έχουν την απαιτούμενη ευελιξία που μπορεί να χρειαστεί η υποστήριξη της οικογένειας. Από την άλλη, χάρη στα έμφυλα στερεότυπα, που θέλουν τις γυναίκες να επιφορτίζονται εξολοκλήρου με την ανατροφή των παιδιών και τα οικιακά, υπάρχει άνισος καταμερισμός εργασιών στο σπίτι», ανέφερε χαρακτηριστικά η γενική γραμματέας Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων
Μαρία Συρεγγέλα, τονίζοντας ότι στην Ελλάδα σήμερα λείπουν από την εξίσωση οι προϋποθέσεις εκείνες που θα βοηθήσουν τις γυναίκες να επιτύχουν και στην εργασία και στη μητρότητα.

Σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων, το 85% των Ελληνίδων ασχολούνται με τις δουλειές του σπιτιού τουλάχιστον μια ώρα την ημέρα, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό των Ελλήνων ανέρχεται στο 16%. «Για όλους αυτούς τους λόγους, οι γυναίκες το σκέφτονται διπλά πριν γίνουν μητέρες, τριπλά εάν δεν υπάρχει σταθερός σύντροφος στις ζωές τους. Οι ανασταλτικοί παράγοντες για τη δημιουργία οικογένειας υπάρχουν και είναι σοβαροί, ενώ η χώρα μας μαστίζεται από το Δημογραφικό», συμπέρανε η κ. Συρεγγέλα.

Στο πλαίσιο αυτό, αναφερόμενη σε μέτρα που προωθεί η κυβέρνηση, στάθηκε μεταξύ άλλων στη δυνατότητα επιλογής του χρόνου κατά τον οποίο θα γίνεται χρήση της άδειας εγκυμοσύνης και λοχείας, στην πρόβλεψη για μεγαλύτερη χρονικά άδεια σε μονογονεϊκές οικογένειες, καθώς και σε προγράμματα όπως η «Νταντά της γειτονιάς», με την πιστοποίηση των ενδιαφερομένων για την ανάληψη της φύλαξης παιδιών προσχολικής ηλικίας, στα πρότυπα άλλων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.


Νίκος Δεμερτζής, Πρόεδρος ΔΣ, Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών
Τις εκάστοτε συνθήκες γονιμότητας δεν καθορίζουν οι οικονομικοί παράγοντες αλλά οι αλλαγές στις ατομικές αξίες και στο ειδικό βάρος του πολιτιστικού συντελεστή, εκτίμησε από το βήμα του συνεδρίου ο Πρόεδρος ΔΣ του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών
Νίκος Δεμερτζής.

Στο πλαίσιο αυτό, έκανε λόγο για μεταϋλιστικές αξίες –δημιουργικότητα, ελευθερία, ισότητα- οι οποίες επέφεραν αλλαγές στον κύκλο ζωής των ατόμων, όπως και στο περιεχόμενο της ίδιας της έννοιας της οικογένειας. «Έχουμε μετατόπιση της προτεραιότητας από το παιδί - βασιλιάς στο ζευγάρι – βασιλιάς», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο κ. Δεμερτζής προσέγγισε το δημογραφικό ως πολυπαραγοντικό ζήτημα, το οποίο «πρέπει να αντιμετωπιστεί με ψυχραιμία -και όχι υπό το κράτος ηθικού πανικού- με δέσμευση, επαγγελματισμό και ένα πρόγραμμα που θα ξεπερνά τον εκάστοτε εκλογικό κύκλο». Στο δημογραφικό ζήτημα θα κριθεί και ο ανοιχτός χαρακτήρας της πολιτείας μας, καθώς θα τεθεί το θέμα της ένταξης στην κοινωνία των προσφύγων και μεταναστών, σύμφωνα με τον κ. Δεμερτζή. Σημειωτέον, το ΕΚΚΕ έχει προτείνει την ίδρυση στη Βουλή ανεξάρτητου Γραφείου Δημογραφικής Πολιτικής


www.hazliseconomist.com

Founding sponsor:
EUROLIFE ERB INSURANCE GROUP
Contributors: Hygeia Group, Hanikian Law Firm, Gloa – Design & Marketing Services, Caffe L’Antico, Artecniko
IT sponsor: Pobuca, Telecommunications provider: WIND
Airline carrier: Aegean, Logistics supplier: DHL, Communication sponsor: Real News, Online communication sponsor: CNN Greece, Supporter: HMI & Partners




                                                                                        

11 Δεκεμβρίου 2019



ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ – Ημέρα 1η

Συνέδριο για τη δημογραφική κρίση στην Ελλάδα
11-12 Δεκεμβρίου 2019, Grand Hyatt Athens
Το συνέδριο τελεί Υπό την Αιγίδα της ΑΕ του Προέδρου της Δημοκρατίας κυρίου Προκοπίου Παυλοπούλου


Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Προκόπιος Παυλόπουλος
«Το δημογραφικό αποτελεί εθνικό ζήτημα για την Ελλάδα», διεμήνυσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Προκόπης Παυλόπουλος από το βήμα του συνεδρίου του Economist για τη δημογραφική κρίση στην Ελλάδα, το οποίο πραγματοποιείται σε συνεργασία με τη HOPEgenesis.

Περιγράφοντας με μελανά χρώματα την εξέλιξη των μεγεθών που αφορούν τον ελληνικό πληθυσμό, ο κ. Παυλόπουλος επικαλέστηκε τη μαζική φυγή κατά τη διάρκεια της κρίσης. Μεταξύ άλλων, σημείωσε ότι από το 2011 έως το 2015 ο ελληνικός πληθυσμός μειώθηκε από 11,2 εκατ. σε 10,8 εκατ.  Στο πλαίσιο αυτό, ανέδειξε παράγοντες που κατά τη γνώμη του είναι σε θέση να αντιστρέψουν την εικόνα, όπως η διατηρήσιμη οικονομική ανάπτυξη, μια πολιτική ενίσχυσης της ελκυστικότητας της χώρας, καθώς και ο θεσμός της οικογένειας.

Αναφερόμενος και στην παράμετρο του μεταναστευτικού, ο κ. Παυλόπουλος παρατήρησε ότι ορισμένες χώρες οργάνωσαν τη μεταναστευτική πολιτική τους με βάση τις εργασιακές τους ανάγκες και όχι με βάση τα ανθρώπινα δικαιώματα.

«Όμως πρέπει να προστατεύουμε τον άνθρωπο και τα θεμελιώδη δικαιώματά του», τόνισε ο ΠτΔ, τασσόμενος ευρύτερα υπέρ μιας συλλογικής ευρωπαϊκής προσέγγισης «στη βάση της αρχής της αλληλεγγύης».



Άδωνις Γεωργιάδης
, αντιπρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας και υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων
Το οικονομικό ζήτημα της Ελλάδας είναι και ζήτημα εθνικής επιβίωσης, αν αναλογιστεί κανείς την ένταση του δημογραφικού προβλήματος, ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Άδωνις Γεωργιάδης.

Ειδικότερα, αφού τόνισε ότι η κυβέρνηση θεσμοθέτησε την ενίσχυση της ελληνικής οικογένειας με τη χορήγηση 2.000 ευρώ για κάθε νεογέννητο, εξέφρασε την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης, όσο θα το επιτρέπουν οι δημοσιονομικές συνθήκες, να θεσμοθετεί ολοένα και μεγαλύτερα οικονομικά κίνητρα «για να κάνει ο κόσμος παιδιά», χαρακτηρίζοντας και τα χρήματα αναπόσπαστο μέρος της λύσης στο δημογραφικό.

Ο κ. Γεωργιάδης επεσήμανε ότι από το 2011 μέχρι και το 2018 ο πληθυσμός της Ελλάδας κάθε χρόνο μειώνεται, δηλαδή οι γεννήσεις είναι λιγότερες των θανάτων. Τόνισε μάλιστα ότι αν οι σημερινές στατιστικές δεν αλλάξουν, τότε οδηγούν με βεβαιότητα τον ελληνικό πληθυσμό σε εξαφάνιση, μέσα στον επόμενο ενάμιση αιώνα.

Σε κάθε περίπτωση, ο ίδιος υπογράμμισε ότι το δημογραφικό δεν είναι μόνο ελληνικό αλλά και ευρωπαϊκό πρόβλημα.


Πρόγραμμα-ομιλίες: www.hazliseconomist.com


Founding sponsor:
EUROLIFE ERB INSURANCE GROUP
Contributors: Hygeia Group, Hanikian Law Firm, Gloa – Design & Marketing Services, Caffe L’Antico, Artecniko
IT sponsor: Pobuca, Telecommunications provider: WIND
Airline carrier: Aegean, Logistics supplier: DHL, Communication sponsor: Real News, Online communication sponsor: CNN Greece, Supporter: HMI & Partners









Δεκεμβρίου 2019



ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Συνέδριο για τη δημογραφική κρίση στην Ελλάδα
11-12 Δεκεμβρίου 2019Grand Hyatt Athens
Το συνέδριο τελεί Υπό την Αιγίδα της ΑΕ του Προέδρου της Δημοκρατίας κυρίου Προκοπίου Παυλοπούλου

Η υπογεννητικότητα ως βασικός πυλώνας της δημογραφικής κρίσης τίθεται στο επίκεντρο του προσεχούς διεθνούς συνεδρίου του Economist στην Αθήνα, το οποίο διοργανώνεται σε συνεργασία με τη HOPEgenesis και θα πραγματοποιηθεί στις 11 και 12 Δεκεμβρίου 2019 στο ξενοδοχείο Grand Hyatt Αθηνών.


Ο αντίκτυπος της δημογραφικής κρίσης στην Ευρώπη, ο δημογραφικός χάρτης στην Ελλάδα του σήμερα και οι παράγοντες που τον καθορίζουν, τα αισιόδοξα και απαισιόδοξα σενάρια για το μέλλον, οι συνδέσεις με την οικονομική κρίση, η εξελίξη του οικογενειακού θεσμού και οι σχέσεις των φύλων, το brain drain, εργασιακά θέματα, το συνταξιοδοτικό, η συμβολή της ιατρικής στην υπογεννητικότητα αλλά και οι γεωπολιτικές προκλήσεις που άπτονται του ζητήματος θα αποτελέσουν, μεταξύ άλλων, κύριους άξονες συζήτησης υπό την προεδρία του 
John AndrewsConsultant Editor του περιοδικού The Economist. Την επίσημη έναρξη του συνεδρίου θα κηρύξει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Προκόπιος Παυλόπουλος.

Στο συνέδριο επίσης συμμετέχουν:
Άδωνις Γεωργιάδης, αντιπρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας και υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων
Ιωάννης Βρούτσηςυπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων
Παναγιώτης Θεοδωρικάκοςυπουργός Εσωτερικών 
Νότης Μηταράκης, υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων αρμόδιος για θέματα Κοινωνικής Ασφάλισης
Δόμνα Μιχαηλίδουυφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων αρμόδια για θέματα Πρόνοιας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης
Ευάγγελος Αποστολάκης, τέως υπουργός Εθνικής Άμυνας
Θοδωρής Γεωργακόπουλοςδιευθυντής σύνταξης, DiaNEOsis
Ιγνάτιος Γεωργακόπουλος, Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού
Ιπποκράτης Δασκαλάκηςαντιστράτηγος ε.α. και δ/ντης μελετών Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ)
Νίκος Δεμερτζής, Πρόεδρος ΔΣ, Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών
Όλγα Κεφαλογιάννη, βουλευτής και πρώην υπουργός Τουρισμού
Βύρων Κοτζαμάνης, καθηγητής τμ. Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Κωνσταντίνος Κυρανάκης, βουλευτής Νέας Δημοκρατίας και συνιδρυτής του Brain Gain
Αθανάσιος Κυριαζής, καθηγητής, τμήμα Στατιστικής και Ασφαλιστικής Επιστήμης, Πανεπιστήμιο Πειραιά
Λόης Λαμπριανίδηςκαθηγητής στο τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας
Παναγιώτα Μητροκώστα, εντεταλμένη περιφερειακή σύμβουλος, Περιφέρεια Ηπείρου
Μιλτιάδης Νεκτάριος, καθηγητής Πανεπιστημίου Πειραιώς και πρόεδρος Ινστιτούτου για τα Οικονομικά της Γήρανσης
Δήμητρα Παπαδοπούλου-Κλαμαρή, καθηγήτρια αστικού δικαίου, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Χαράλαμπος Παπασωτηρίου, καθηγητής, Πάντειο Πανεπιστήμιο και πρόεδρος του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων
Αλέξανδρος Σαρρηγεωργίου, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ομίλου της Eurolife ERB Ασφαλιστικής
Βασίλειος Πέτρος Σπανάκης, βουλευτής Νέας Δημοκρατίας
Γεώργιος Σταμάτηςγενικός γραμματέας κοινωνικής αλληλεγγύης & καταπολέμησης της φτώχειας, Υπουργείο Εργασίας 
και Κοινωνικών Υποθέσεων
Μαρία Συρεγγέλα, γενική γραμματέας Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων
Στέφανος Χανδακάςγυναικολόγος, ιδρυτής και πρόεδρος της HOPEgenesis
Νίκος Χατζηνικολάουπρόεδρος της ΕΙΗΕΑ (Ένωση Ιδιοκτητών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών) και Εκδότης της Real News

Αναλυτικό πρόγραμμαwww.hazliseconomist.com

Founding sponsor: EUROLIFE ERB INSURANCE GROUP
Contributors: Hygeia GroupHanikian Law FirmGloa – Design & Marketing ServicesCaffe LAntico, Artecniko
IT sponsor: PobucaTelecommunications provider: WIND
Airline carrier: AegeanLogistics supplierDHLCommunication sponsor: Real NewsOnline communication sponsor: CNN GreeceSupporterHMI & Partners



Economist Link Banner
Economist Link Banner
Economist Link Banner